Bizdeki hat sanatının en güzel
örneklerinden biri "Bu da
geçer yahu!" yazısıdır.
Hat örnekleri ve ferman satan
antikacılarda bol bol rastlanır.
Sayısı çok fazladır.
Bir zamanlar İstanbul'un bu ya-
zıyla dolu olduğunu, her eve, her iş-
yerine asıldığını anlarsınız.
Peki ama ne demektir "Bu da
geçer yahu!"?
İbare niçin onca dua, sure, ayet
arasından sıyrılıp baş köşeye yerleş-
miştir.
***
Aslında dokunaklı bir direniş öy-
küsüdür bu.
Her "Bu da geçer yahu!" tab-
losu, zulme, işgale, onursuzluğa baş-
kaldıran bir halkın içinde yanan ba-
ğımsızlık duygusunun ürünüdür.
Zaten bu yüzden yaygınlaşmıştır.
★★★
İstanbul'un işgal altında kaldığı yıl-
larda, evlerin, dükkanların duvarları "Bu da
geçer yahu!" levhalarına sarılmıştır.
Her dükkana, her eve, hatta dev-
let dairelerine asılan bu levha İstan-
bul halkının direniş ruhunu yansıtmış
ve gözden göze dolaşan gizli bir me-
saj gibi yaygınlık kazanmıştır.
İşgal geçecektir.
"Geldikleri gibi gidecektir-
ler."
İstanbullular bu inançla yaşar.
Levhayı gören İngilizler, müslü
man halkın herhangi bir dua astığını
sanmakta ve buna aldırmamaktadır.
Duanın bir isyan ve ihtilal bildiri-
sine dönüştüğünün farkına varmaz-
lar.
Bugün herkesin gelişigüzel kul
landığı hatta argo sandığı yahu' nun
anlamı, Allah'a sesleniş olan Ya
Hu'dur.
işgal günlerinde ilginç bir olay da-
ha yaşanır. Evine gitmekte olan
bir İstanbullu, İskoç alaylarının ya-
nından geçerken, askerlerin bir şar-
kı söylediğini duyar. Melodi çok ho-
şuna gider ve evine döndükten
sonra aklında kalan melodi kırıntıla-
rından yeni bir şarkı yaratır.
"Üsküdar'a gider iken aldı da
bir yağmur." diye başlar.
Ünü dünyayı tutan "Kati-
bim!" şarkısının doğuşudur bu.
İşgalciyle mazlum halk arasında
bilmeden müzikal bir işbirliği kurul-
muş ve yüzlerce yıl yaşayacak bir
şarkı doğmuştur.
Yillar sonra Eartha Kitt gibi yu-
rumcuların da söylediği bu şarkı,
Amerika'dan Japonya'ya kadar ya-
yılarak, Türkiye ile dünya arasında
bir köprü oluşturacaktır. Çünkü kır-
ma bir ezgidir bu.
İstanbullunun aklında orijinal
melodinin ne kadarı kalmıştır bilin-
mez. Belki de sadece bir esindir söz
konusu olan. O gün bu gündür
İskoçya'da "Katibim"e benzeyen bir
ezgi duyulmamıştır.
★★★
Dün Güngör Mengi'yle sohbet
ederken söz nereden açıldıysa
bu öyküyü ve "Bu da geçer ya-
hu!" nun anlamını aktardım.
Ne dese beğenirsiniz:
"Korkarım bugünlerde de bi-
rileri kendi mesajlarına uygun
olarak bu levhayı asıyordur."
Hak verdim Güngör Mengi'ye.
Burası Türkiye.
Belki, İngiliz işgalinden kurtuldu-
ğumuzun farkına varmayanlar bile
yaşıyordur bu ülkede.
Yani kıymet bilmeyenler!
Kurtuluşun anlamını kavrama-
yanlar!