ELİMDE çok ilginç bir kitap var.
Bir dostumun Amerika'dan getirdiği kitap; "Halk niçin hükümete güvenmiyor?" adını taşıyor. (Why People Don't Trust Government, Harvard University Press, 1997)
Kitabı hazırlayan üç bilim adamından Profesör Joseph S. Nye, Harvard Üniversitesi'nde "John F. Kennedy School of Government"ın dekanı.
Philip D. Zelikov ve David C. King ise aynı kurumda yardımcı profesör.
Kitabı henüz bitirmedim ama okuduğum bölümler o kadar dikkatimi çekti ki, ilerde daha geniş yazma hakkım baki kalmak üzere size bu kitabı tanıtmak istedim.
Çünkü incelenen konu siyasi rejimimizi çok yakından ilgilendirmekte.
***
KİTAP ilginç bir saptamayla başlıyor.
Yapılan ciddi ve geniş araştırmalar Amerikan halkının, hükümetlerine duyduğu güvenin 30 yıldan bu yana azalmakta olduğunu ortaya koyuyor.
1964 yılında halkın dörtte üçü hükümetin doğru işler yaptığına inanırken, şimdi bu oran dörtte bire düşmüş.
Yani Amerikan halkının sadece dörtte biri hükümetine güven duyuyor.
Bu azalma neden?
Ortaya çıkan güvensizlik, Amerika'nın güçlü devlete duyduğu uzun süreli şüphecilikten kaynaklanan sağlıklı bir tepki mi?
Yoksa güvensizlik, yönetimin geleceği için bir sorun mu oluşturuyor?
***
KİTAP bu güvensizliğin köklerini keşfetmek amacıyla kaleme alınmış.
İlk olarak hükümetin bugünkü durumu ve performansı ile yurttaşların bu performansı algılamasını araştırıyor.
Sonra güvensizliğin nedenleri üzerine kafa yoruluyor: Acaba, Soğuk Savaş'ın sona ermesi, İkinci Savaş'tan sonra yükselen beklentiler, zayıflayan ekonomi, globalleşmenin etkisi, politik skandallar ve bürokrasinin yetersizliği gibi konular mı hükümete duyulan güveni azaltmakta?
Yazarların ulaştığı ilginç bir sonuç: milli ekonominin, global ekonomideki rekabet koşullarının, Soğuk Savaş'ın, beceriksiz bürokratların ve rüşvetçi politikacıların bu güvensizlikle az ilintili olduğu.
Bize çevremizdeki gerçek suçluyu gösteriyorlar!
Ve bu suçlu kitapta şöyle tanımlanıyor: Çürütücü etkisi gittikçe artan haber medyasının tahrik ettiği kültürel ve politik çatışmaların karşılıklı etkileşimi.
***
PROFESÖR Nye, kitaba yazdığı önsözde şöyle diyor: "Gelecek yüzyılda, etkin hükümet ne anlama gelecek? Hep büyük hükümetler çağının geçtiği söylendi ama henüz kimse bunun yerine ne geçeceğini tanımlayamadı. Bir değişime ihtiyaç olduğu çok açık. Bugünkü hükümet modelinin geniş ölçüde güven yitirdiğine tanık oluyoruz. Bunun bir sürü nedeni olabilmekle birlikte, en yalın haliyle dünyanın hızlı bir değişim içinde olduğu gerçeği birinci neden olarak görünüyor.
Yirminci yüzyıl ortalarındaki hükümet vizyonları, bilgiye dayalı ekonomi ve toplumun yeni kavramlarına göre yeniden oluşmalı."
