Zaman zaman şöyle bir soru takılıyor aklıma: Acaba gelişmişlik, akıl, sorun çözme yeteneği gibi özellikler coğrafi bölgelere göre mi değişiyor? Dünyayı ülkeler değil de bölgeler olarak mı algılamak gerekir?Niye böyle düşündüğümü anlatayım:Ortadoğu diye bir bölge düşünüyorsunuz: Orada her ne kadar ayrı devlet oldukları öne sürülse de bütün insanların davranışları birbirine benziyor.Akıl yürütmeleri, duygusallıkları, intikam duyguları da birbirinin aynı.Balkanlara bakıyorsunuz. Orada da değişik dinlere, değişik ırklara rağmen Balkanlılık özelliği ağır basıyor. Dünya siyasi literatürüne “Balkanizasyon” deyimini hediye edecek kadar ortak unsura sahipler.Biz çoklu kültüre sahip bir medeniyet olduğumuz için hem Ortadoğulu, hem Balkan, hem Akdenizli, hem Asyalı geleneklerimizi hamur edip kendimize ait bir karışım çıkarmışız ortaya.Beş yüz yıl birlikte yaşadığımız Yunanlılara da inanılmaz ölçüde benziyoruz. Aramızdaki din farkına rağmen, hiçbir Müslüman ulusla kıyaslanamayacak kadar çok ortak özelliğimiz var Yunanlılarla.Türkiye İran’a, Mısır’a, Cezayir’e uzak ama kültür olarak Yunanlıya çok yakın.İşte bu iki yakın ülke, yıllardır “kahve” gibi sembolik bir kavramı tartışır durur. Yunanlı albaylar darbe yaptıkları zaman “Türk kahvesi” adını önce komik bir biçimde “Bizans Kahvesi”ne, sonra da “Yunan Kahvesi”ne çevirdiler.Atina’da, Selanik’te garsonlar kahveyi Türkiye’de bile kaybolmuş bir incelikle, yanında bir bardak ve tabak kenarında bir lokumla ikram ediyor ama özellikle turistlere karşı ısrarla “Cafe Eliniko” demeyi sürdürüyorlardı.Bizim Rus salatası, Amerikan salatası gibi kahve meselesi de iki ülke arasında ideolojik bir savaşa dönüşmüştü.Sonra zaman geçti. Türkiye’yi de Yunanistan’ı da “Starbucks” kahvelerinin kapladığını gördük.Kolonaki’de de Starbucks’ta kahve içilir oldu, İstanbul’un gözde semtlerinde de.Yani Türklerle Yunanlılar kahve senin mi benim mi diye didişip dururken Amerikalılar dünyanın öbür ucundan gelip tartışmaya son verdiler. Artık bütün dünya Starbucks oldu.İşte bunun için söylüyorum: Acaba akıl, bölgesel olarak mı gelişiyor?Amerika ile Kanada arasında kahve ismi yüzünden bir kavga çıkacağı aklınıza gelir mi? Gelmez elbette.Ama bizim bölgelerde böyle inatlaşmalar, pire için yorgan yakmalar çok görülür.Yazıyı bitirince aklıma geldi: Şimdi bana “Madem Amerika dünyanın akıllı bölgesine ait o zaman niye başına Bush gibi birini getirdi?” diye sorarsanız, cevap veremem.Bu konuda belki de sadece şirketlerden yani “corporate Amerika”dan söz etmek gerekiyor?
