Bu yazı dil üstüne...
Son yıllarda dil yanlışlarından söz etmek moda oldu.
Bu işi sekiz yıldan beri, yani gazete yazısı yazmaya başladığımdan bu yana sürdürdüğüm için, arada bir gözüme kulağıma takılanları belirtmekten kaçınmıyorum.

***

GELİN uzatma ve inceltme işaretlerini yeniden ve yaygın olarak kullanmaya başlayalım.
Çünkü genç kuşaklar, özellikle eski kelimelerde hangi a'nın uzun, hangi a'nın kısa okunacağını bilemez duruma düştüler.
Televizyonlarda kan gövdeyi götürüyor.
Katil ile kaatil arasındaki ayrımı sezemiyorlar artık.
Maakam diyorlar. Azaami demekten çekinmiyorlar.
Ama onların bu işte hiçbir suçu yok.
Güzel ve doğru Türkçeyi kim konuştu da onlar öğrenmekte direndi?
Okudukları metinlerde de uzatma işaretleri olmayınca, tam bir boşluğa düşüyor ve içlerinden nasıl gelirse öyle okuyorlar.

***

KİMİ yanlışlar da dil bilgisinden değil, düpedüz bilgisizlikten kaynaklanıyor:
Komplo Teorisi adlı bir film izliyoruz.
Film İngilizce!
Türkçe altyazıda “Rye Tutucuları” diye bir kitap adına rastlıyoruz. Ne demek Rye Tutucuları?
Rye, İngilizcede çavdar demek. Peki çavdarın tutucusu nasıl oluyor.
Bir süre sonra, filmde adı geçen kitabı görünce sorunu çözüyoruz: Salinger’ın ünlü “The Catcher In The Rye” kitabından söz ediliyor.
Film metnini çeviren arkadaşımız eğer biraz edebiyatla, kültürle ilgili olsaydı, bir kuşağı derinden etkilemiş olan bu ünlü romanın Türkçeye Adnan Benk tarafından “Gönül Çelen” adıyla çevrilmiş olduğunu ve çok sevildiğini bilirdi.

***

BİR gazetede köşe yazısı okuyoruz.
Sütun sahibinin niyeti Yaşar Kemal’e veryansın etmek!
Yazıda üç kez Günter Gross adı geçiyor: Grass değil de Gross.
Hadi bir kez dizgi yanlışı oldu desem, üç kez aynı biçimde yazılmasını nasıl açıklayacağım?
Belli ki yazan arkadaş ne Günter Grass’ı duymuş, ne onun yüzyıla damgasını vuran “Teneke Trampet” romanını.
Ne var ki daha adını bilmediği adama binbir sövgüyle saldırmakta bir sakınca görmüyor.
Ciddi dünya gazetelerinde bağışlanmaz bir hatadır bu.
Mesela New York Times’ın bir yazan Grass’a Gross dese alay konusu olur!
Ama burası Türkiye!
Yani güzeli ağlatıp, çirkini söyleten ülke!

E mail: livaneli@milliyet.com.tr