YAĞMURLU bir gün, puslu bir hava.
Duvarın önünde bir adam... Elleri ve gözleri bağlanmış.
Karşısında bir manga Alman askeri.
Tüfeklerini gözleri bağlı adama doğrultmuşlar.
Adam, ölümünden on saniye önce bağırıyor: "Ben Anadolu'dan geldim. Ya siz nereden geldiniz?"
Alman komutanın "Ateş!" emri.
Patlayan tüfekler ve gözü bağlı Anadolulunun delik deşik gövdesinin, çamurlu yere savruluşu.
***
BU bir film sahnesi.
1970'li yıllarda, bir Avrupa ülkesinin sinematek salonunda bu sahneyi görüyorum ve daha o anda belleğime kazındığını, yaşadıkça bu sahneyi unutamayacağımı kavrıyorum.
Öldürülen Anadolulunun feryadı, kulaklarımdan silinmiyor.
Filmin adı: **O Thiassos!** Yani gezici oyuncular, daha doğrusu kumpanya.
Yönetmeni bir Yunanlı: **Theo Angelopulos.**
Film, çıktığı yıl herkesi çarpıyor.
Çekim öyküsünü ve yönetmenin hikayesini duyuyoruz sonradan.
**O Thiassos**, Yunanistan'da albaylar cuntası sırasında çekiliyor.
"**Tasso ile Golfo**" adlı bir halk oyununu, çoban aşkını anlatan bir oyunu oynayan gezici bir kumpanya olarak Yunanistan'ı dolaşıp duruyorlar.
Yetkililere söyledikleri bu.
Ama oyunun çevresine bir film örüyorlar.
Yani hem gerçek bir tiyatro kumpanyası var, hem de film onlar çevresinde çekiliyor.
Birkaç yıl sonra Atina'da Theo Angelopulos'la karşılıklı otururken, o yılların zorluğunu anlatıyor.
"Zaman zaman oyunculardan biri, ikisi tutuklanıyordu" diyor. "**O zaman senaryoyu değiştirmek zorunda kalıyorduk.**"
***
CUMHURİYET'te, Aslı Selçuk'un Angelopulos'la yaptığı görüşmeyi okuyunca her şeyin ne kadar büyük bir hızla değiştiğini düşündüm.
**Yıl 1998.**
Albaylar cultasının lideri Papadopulos hala hapiste.
Theo Angelopulos ise son filmiyle Cannes festivalinde **Altın Palmiye** kazandı.
Zaman her şeyi yerli yerine oturtuyor.
E mail: livaneli@milliyet.com.tr
