Hamam âdetlerini bilir misiniz? Sıcak göbek taşı üstünde kese, sabunlu, bol köpüklü bir lif masajı, kurnadan tas tas dökülen kaynar sular; sonra üç ayrı havluya sarınıp soğuklukta bir parça dinlenirken ince belli bardakta tavşan kanı bir çay. Muazzam bir şeydir bu. Dünyanın en temiz ve en rahatlatıcı âdetidir. Ama son yıllarda hamam gözden düştü, yerini SPA aldı. Kese gözden düştü, yerine peeling geçti. Lif gözden düştü, yerine “soap massage” yapılır hale geldi. Daha doğrusu hamama SPA, keseye peeling, lifle yıkamaya soap massage denilir oldu. Geleneksel hamam âdetlerini terk eden zengin Türkler, sadece ismi farklı olan bu uygulamalara etek dolusu para dökmeye başladılar. Nedir SPA? Sanitary Public Area sözlerin baş harflerinden oluşmuş yeni bir kavram. Bir çeşit topluma açık sağlık merkezi. Ama kim ne derse desin; Finlilerin saunası ya da çeşit çeşit dünya masajları, Türk hamamındaki kese ve lifin yerini tutamaz. O zaman niye “elit” Türkler kendi güzelim âdetlerini bırakır da bu yabancı isimlere yönelir? İşte bu sorunun cevabı, bizi, içinde bulunduğumuz kültür açmazına götürüyor. Bu toplum kendi geçmişinden utanıyor, modernleşmek adına gelenekleri terk ediyor ama yerine koyduğu şeylerin hepsi çarpık. Yukarıdaki örnek “elit”in çarpık modernleşmesi.
Bağdadi evlerin yerine sıvasız, tuğla, briket eğri büğrü yapılar; Abdülkadir Meragi, Itri, Şevki bey yerine bol inlemeli, ağlamalı, hıçkırıklı bir müzik; Dünyanın en zengin mutfak kültürü yerine, sadece kebaba indirgenmiş bir yemek alışkanlığı. Karacaoğlan’ın kullandığı Türkçe yerine üç yüz kelimelik bir kuş dili. İşte bu da halkın çarpık modernleşmesi. Benim hem bu gidişe itirazım var hem de bu çarpılmanın, gelenek sanılmasına. Hem kültürü çarpıtacaksınız hem de bunun adını “muhafazakârlık” koyacaksınız. Burada kavramsal bir kargaşa doğuyor. Köyle kent arasında bi namaz kalan kitlenin edindiği yeni alışkanlıklar “muhafazakârlık” kavramıyla açıklanamaz. Bunun adı çarpık modernleşmedir. Benim sevmediğim şey; geleneksel Türk kültürü değil, bu ne idüğü belirsiz ve köksüz modernleşmedir.