PARİS – Le Monde yalnız Fransa’da değil, dünyada da ağırlığını duyuran bir gazete. Hükümetler bile Le Monde’da çıkmış bir habere ya da yazıya göre tutum belirliyor. Bu gazetenin dış politika şefi Jean Pierre Langellier’le birlikteyiz. Sarı saçlı, mavi gözlü 20 bir Fransız… Biraz daha yakından tanıyanlar onun, bir zamanlar Kibbutz’larda çalışmış bir Yahudi olduğunu biliyor. Jean Pierre Langellier ile bir yandan “express” kahvelerimizi yudumluyor bir yandan da Fransa’nın PKK’ya neden darbe indirdiğini konuşuyoruz. Langellier bunu birkaç nedene bağlıyor: “Aldığımız bilgilere göre”diyor, “Bu konuda Tansu Çiller’in müthiş ısrarı olmuş. Gene de Türk hükümetinin ısrarının yetmeyeceğini, iki yıldan beri çeşitli ısrar girişimlerinin sonuçsuz kaldığını hatırlatıyorum. “Doğru!” diyor “Tek neden bu. değil tabii. Ama ne de olsa Türkiye, Fransa için önemli bir ülke. Türkiye’ de istikrarsızlık istenmiyor. Ayrıca İçişleri Bakanı Pasqua’nın tutumu da rol oynadı bu kararda.”İçişleri Bakanı Pasqua, Fransa’da bozulmaya yüz tutan kamu düzenini düzeltmeye aday olarak ortaya çıkan bir politikacı. Yabancıların Fransız topraklarında suç işlemelerini engellemek istiyor. Asıl derdi ise Cezayirliler. Ülkede suç işleme eğilimi olan yabancılara, özellikle Cezayirli FİS’e karşı bir hareket başlatınca PKK da işin içine giriyor. Jean Pierre Langellier’e göre üçüncü neden PKK’nın Fransız halkına da zarar verebilecek eylemlerde bulunması ihtimali. ASALA’nın Orly’de patlattığı bomba gibi mi?”diye soruyorum. “Evet!”diye yanıtlıyor. Bilindiği gibi Türk diplomatlarına yaptığı her saldırı sonrasında “ASALA’yı göstermelik bir dille kınayan Fransa, bu örgütün Orly Havaalanı’nda patlattığı bomba sırasında ölen Fransız yurttaşları üzerine tutum değiştirmiş ve örgüte karşı tavır almıştı. Langellier’e son olarak Madam Mitterrand’ın durumunu soruyorum. Bugüne kadar Kürtler’i desteklemesiyle tanıman madam, son kararlar üzerine ne tutum takınmıştı? “Önemli bir protestoda bulunmadı” diyor Langellier.”Doğrusu hatırlamıyorum bile.”
Jean Pierre Langellier bu kadarını söylüyor. Fakat Paris’te görüştüğüm bazı çevreler, helikopter konusuda bu faktörler arasına katıyorlar. Bize satacakları helikopterler bu kararı ne kadar etkilemiştir bilemeyiz. Gerçek şu ki uluslararası karar mekanizmaları, bir değil birçok nedene bağlı olarak gelişiyor. Fransa gibi bir ülke, kendi politikasına aykırı bir gelişmeyi sadece helikopter satmak için desteklemez. Langellier’in saydığı nedenlerle helikopter işini birarada düşünmekte yarar var.
