Elimde “Yasemin Kokusu” adlı bir roman var. Gilbert Sinoué yazmış. Osmanlı’nın dağılış döneminde Orta Doğu’dan dört ailenin hikâyesini anlatıyor. Kitabı okumaya başlamadan önce, her zaman yaptığım gibi biraz karıştırdım, sayfalarına göz gezdirdim ve yazarın bölüm başlarında kullandığı alıntılar beni adeta çarptı. O kadar bilgece sözler okudum ki, bunları sizinle paylaşmayı ve kitaptan bağımsız olarak üzerinde düşünmeyi arzuladım. Özellikle “üç kutuplu Türkiye”nin çatırdamaya başladığı, siyasetin kördüğüm olduğu bu karmaşa döneminde bu sözlerin anlamı üzerinde kafa yormak çok önemli. O yüzden, bugün köşeyi önemli beyinlere, önemli, düşünür ve şairlere ayırıyorum. Önce bir saptama: “Doğu Doğu’dur, Batı da Batı ve bu ikisi asla bir araya gelmeyecektir.” Rudyard Kipling. Sanki bu söz, 250 yıllık mücadelemiz için söylenmiş. Doğu’yla Batı’yı bir araya getirme çabasının özeti.
Büyük Acem şairi Sâdi diyor ki: “Kâinatın bütün ırmakları, bir adamın adalete olan susuzluğunu dindirmeye yetmez.” İşte en büyük gerçek bu.
“İşleyişinde ortaya çıkan sorunları çözemeyen bir medeniyet, çöken bir medeniyettir.”Aimé Cesairé
“Siz politikayla igilenmeseniz de o sizinle daima ilgilenir.” Charles de Montalambert
“Tanrı’yı kahkahalarla güldürmek istiyorsan ona projelerinden söz et.” Anonim
“Uzlaşmacılar öldü, kindarlar hayatta!” Afrika atasözü
“Gelecek artık aynı gelecek değil.” Paul Valéry
“İnsanın, kuvvet ve zaaf, ışık ve körlük, bayağılık ve yücelikten olduğunu söylemek yargılamak değil, onu tanımlamaktır.” Diderot
“Gerek krallar, gerek halklar, gerek insanlar arasında, güçlü zayıf üzerinde hak iddia eder; bu kural hayvanlar arasında da, cansız varlıklar arasında da geçerlidir. Öyle ki evrende her şey şiddet karşısında boyun eğer.” Marquis de Vauvenargues
“Bir yandan bağırıp, bir yandan kanat çırparak, martı bize fırtınanın yaklaştığını haber vermeye boşuna uğraşıyordu.” Lautreamont
“Bir karar almak için tek sayıda insan gerekir ve üç kişi bile fazladır.” George Clemenceau
Benim yaptığım gibi, bu evrensel sözlerin her birini Türkiye’ye ve son olaylara uygulayın, bakın ne ilginç sonuçlar çıkıyor ortaya. Yasemin Kokusu, Gilbert Sinoué, çev: Gönül Akgerman, CAN Yayınları