KAFAMDA, **Milliyet Sanat Dergisi**'ni hep **Zeynep Oral**'la özdeş kılmışımdır.
Biri ötekini çağrıştırır. Dergiye emeği geçen diğer arkadaşları da bilir ve takdirle anarım ama sanki bu dergi sevgili **Zeynep**'in gülümseyen yüzünün izdüşümüdür.
Çeyrek yüzyılı deviren Sanat Dergisi'yle övünüyorsak, bu ancak sevgili dostlarımızın sabrı, hoşgörüsü, inadı sayesinde mümkün oldu.
***
BİZİM kuşak 1970'leri, fırtınaya tutulmuş bir uçak gibi müthiş sarsıntılarla geçirdi.
Ölümler, idamlar, hapisler, işkenceler, yurtiçi, yurtdışı sürgünler...
Bu çılgın ortamda ayakta kalan değerlerden biri de **Milliyet Sanat Dergisi**'ydi.
İsveç'teki zorlu yıllardan sonra İstanbul'a ilk gelişimde **Zeynep Oral** dergi için bir konuşma yaptı benimle.
O ilk söyleşide dost olduk ve neler konuşmadık ki...
"**İnsanların yaşamıyla kültürü arasında doğrudan ilişki vardır**" dedik. "**İnsan ne dinliyor, ne okuyorsa odur. Mesela idam kararı veren bir askeri yargıç, Telemann dinleyemez.**"
"**Ben Türkiye'den ayrılmadan önce arabeski sadece şoförler dinliyordu ve `dolmuş müziği' deniliyordu. Şimdi burjuvazi de bu müziğin meraklısı olmuş. Önümüzdeki yıllarda galiba solcular da kendini kaptıracak.**"
Söyleşi sonunda bir baktık ki Zeynep'le düşüncelerimiz bire bir uyuşuyor.
Yıllar geçti ve Zeynep'in gülümseyen kişiliğinin altındaki yılmayan, eğilmeyen, bükülmeyen, demokrat kimliği her davranışına damgasını vurdu.
***
25 yıllık bir sanat dergisiyle övünüşümüzde **Milliyet** yönetiminin de katkısı var elbette.
Kriz dönemlerinde bile dergiyi kapatmamış olmaları, bu örnek yayını kısa vadeli kar - zarar hesaplarından ayrı düşünmeleri, mesela Sanat Dergisi'ni kapatıp da yerine daha karlı bir magazin dergisi çıkarma kararı almamaları çok önemli.
İşte prestij böyle uzun dönemli bir şey.
***
BU çalkantılı 25 yıl içinde kimileri, ruhunu şeytana satan Faust gibi paraya, güce, iktidara talip oldu.
Kimileri verdiği ödünler karşılığında karanlık servetlere kavuştu.
Bazı insanlar da Türkiye'de bir sanat dergisini yaşatmak için mücadele verdiler.
Sonunda hangileri kazançlı çıktı acaba?
Bana göre bu sorunun cevabı açık ve net!
Ya sizce?
E mail: livaneli@milliyet.com.tr
