Eğer bir gün yolunuz İspanya düşer de İspanyol milli balesine uğrarsanız, tanıdık bir melodi duyup irkilebilirsiniz. Çünkü bu ünlü topluluk, Zeki Müren’in “Bir demet yasemen” adlı şarkısıyla dans ediyor. Nereden nereye diyeceksiniz? Bakın size öyküyü anlatayım: Barcelona konserleri için İspanya’ya gittiğimde, bestelerimi seslendiren Maria del Bonet’in bir plağını dinledim. Plakta yer alan şarkılardan bir tanesi “Bir Demet Yasemen”di. Parçayı Katalan dilinde icra ediyorlardı. Ne var ki plak kapağında bu eser “Bir Ermeni şarkısı” olarak tanıtılıyordu. Maria şarkısının çok tuttuğunu ve İspanyol Milli Bale Topluluğu’nun da parçayı repertuarına alarak kullandığını anlattı. “ Bu bir Türk şarkısıdır” dedim. “Çok ünlüdür ve bestesi de Zeki Müren adlı şarkıcımıza aittir.” Sözlerim Maria’yı epeyce şaşırttı. Beni tanıdığı için gereksiz bir çıkış yapmayacağımı ve bir Ermeni şarkısını kendimize mal etmeyeceğimi biliyordu. “Parçayı hangi kanaldan buldun? diye sordum. New York’ta yaşayan bir Ermeni sanatçının ud’la doldurduğu bir plaktan aldığını söyledi ve evinde plağı bana dinletti. Ermeni sanatçı Bir Demet Yasemen’i halis bir İstanbul Türkçesiyle ve Zeki Müren’i taklit ederek söylüyordu. Maria’ya “İşte kanıtı” dedim “Şarkı ana dili olan Türkçe söyleniyor.” Bunun üzerine Maria del Mar Bonet, kendi plağındaki yanlışlığı düzeltmek ve İspanyol Milli Balesi programlarında da şarkının milliyetini değiştirmek üzere harekete geçti. Bu durumu İspanyol basınına da anlattım. Böylece büyük bir yanlışlık düzelmiş oldu. Bir de işin telif hakları yönü var. Eğer Zeki Müren İspanyol Müzik Hakları Ajansı’na başvurur ve eserini kaydettirirse, büyük bir telif kazanabilir. Benden duyurması.
Geçenlerde bir yazı yayınlamış ve öz be öz bizim sandığımız birçok melodinin İskoç, Ermeni ve İsrail kökenli olduğunu yazmıştım. Bazı milliyetçi gençler bunu kabul etmek istememişler ve bu konuda yer yer tartışmalar çıkmış. İnanın ki yazdıklarım doğrudur:” Dağ başını duman almış!”, “Üç kız kardeş ormana gitti” diye başlayan erotik bir İsveç halk şarkısıdır. “Üsküdar” İskoçya’dan esinlenmiştir. “Bir Başkadır benim memleketim” doğrudan doğruya bir İsrail melodisinin çevirisidir. Haklar arasında bu tip alışverişler doğaldır. Ne var ki kaynak belirtilmesi, en azından o ulusa ve eserin bestecisine saygı borcudur. Şu sıralarda bazı şarkıcılarımızın yeni kasetlerinde yer alan bir Ermeni şarkısı daha ünlü oldu ama kimseyi kırmamak için adını yazmıyorum.
İspanya çapındaki bir yanlışlığı Türkiye yararına düzeltmiş olmam, kendi ülkemizde ki gerçekleri vurgulamama da hak veriyor sanırım.