Burun olmak ister miydiniz? Yoo hemen gülmeyin! Bir bayram şakası okuduğunuzu sanmayın. Dünyanın en ciddi mesleklerinden birisi bu. İnsanlar “burun” olabilmek için uzun eğitim yıllarına katlanıyor, daha sonra stajlar görüyor ve ancak yıllarca çalıştıktan sonra uzmanlaşıp iyi bir “burun” haline geliyor. Gerçi insanın, kartının meslek hanesine “burun” yazdırması biraz tuhaf ama işin aslını bilenler, bunu kişilere müthiş saygı gösteriyor. İyi de para kazanıyorlar.
Güney Fransa’daki Grasse şehri, dünya parfüm sanayinin başkenti durumunda. Birkaç yüz yıldır elinde tuttuğu bu üstünlüğü bugün de sürdürüyor. Aşağı yukarı kırk tane parfüm fabrikası var. Burada yetişen veya dünyanın her tarafından gelen çiçekler ve otlar Grasse’da işleniyor, bu fabrikalarda esans haline dönüştürülüyor ve bildiğimiz bütün ünlü parfümler bunlardan imal ediliyor. Fabrikaların araştırma laboratuvarlarında bazı uzmanlar yeni koku bileşimleri yaratmak için çalışıyorlar. İşte bu uzmanlara “burun” deniliyor. Burun olabilmek için Versailles’daki okulda yedi yıl okumak gerekli. Bugün dünyada 300 dolayında yetişmiş burun var.
Burunların hayatı zor. İyi bir burunun hiçbir şekilde içki ve sigara içmemesi gerekiyor. Kapalı bir laboratuvarda geçen sıkıcı günlerden sonra özleyeceği bir haftasonu eğlencesi bile yasak buruna. Hasta olması gerekiyor. Hatta sarmısaklı, baharatlı, yemekler bile yiyemiyor. Dünyadaki üç binden fazla kokuyu ayırt etmesi ve insanların seveceği yeni kokular yaratması işte böyle hassas bir buruna ve büyük bir disipline gerek gösteriyor. Bu arada belirtmeden geçmeyeyim. Dünyadaki burunların ancak yüzde 5’i kadın. Gerisi erkek. Bundan erkeklerin burunlarının daha hassas olduğu sonucunu mu çıkaracağız bilmiyorum ama ünlü aşçıların ve modacıların da erkek olduğu düşünülürse belki bazı genellemelere gidilebilir.
Grasse’daki Parfüm Müzesi’nde, dünyanın değişik kültürlerindeki parfüm sanayinin ürünleri toplanmış. Bunlar başlıca altı değişik salonda sergileniyor. İlk salonda Milattan Önce 9. Yüzyıla dayanan Urartu örnekleri var. İkinci salonda Mısır, üçüncü de Roma, dördüncüde Yunan, beşincide İslam ve altıncı salonda Kartal ürünleri gösteriliyor. Gazallardan misk çıkaran aygıtlar, taa Anadolu’ya Urartular’a dayanan güzel koku yakma kandilleri, Horasan’dan gelme imbikler ve onca yüzyılda alınteri, göz nuruyla yaratılan akıl almaz incelikteki esans şişeleri. Kısacası burun deyip geçmemek gerekiyor. Dünyanın en ciddi mesleklerinden biri.