Geçenlerde yabancı bir büyükelçilikte şükran günü davetindeydim. Bilindiği gibi Amerikalılar bu önemli bayramlarında hindi yiyorlar. Masaya kızarmış bir hindi gelince söz ister istemez bu hayvana “turkey” adı verilmesine kaydı. Bu konu bazı Türkleri çok rahatsız ediyor ve İngilizce’de Turkey yerine Türkiye denilmesi için büyük bir mücadele veriyorlar. Oysa bu ismin, bazen karışıklık yaratması dışında hiçbir sakıncası yok. İnsanlar ülkeden bahsederken hindiyi akıllarına getirmezler bile. Karışıklık dediğim de şu: Geçen gün yabancı bir internet sitesinde frozen ve Turkey kelimelerini görünce, Türkiye’nin AB üyeliğinin dondurulduğunu anlatan bir makale sanıp hemen tıkladım ve karşıma hindinin donmuş olarak da fırına sürülebileceğini anlatan bir yemek tarifi çıktı. Böyle yanlışlıklar dışında kimsenin aklına hindi denilince Türkiye gelmez. Düşünün ki biz de bu kuşa bir başka ülkenin adını vermişiz; hindi diyoruz. Hindi dediğimizde de aklımıza Hindistan gelmiyor. O akşam yemeğinde yanımda oturan Ürdün Büyükelçisi’nin eşi, hindiyle ilgili çok ilginç bilgiler verdi. Araplar hindiye Rumi ya da Habeş diyorlarmış. Daha doğrusu kind-i Rumi ve kind-i Habeş derlermiş: Yani Rumi horozu ya da Habeş horozu. Daha da ilginci şu: Brezilyalılar hindiye Peru adını vermişler. Bunları öğrendikten sonra benim sözlüğümde hindiyi karşılayan sözcük ve ülke-halk-kültür sayısı beşe çıktı: Turkey, Hindi, Rumi, Habeş, Peru. Nedense bu acayip hayvana herkes bir ülke adı vermiş. Keşke etimoloji uzmanları bu garip olguyu açıklasa da işin gerçeğini öğrensek. Dolayısıyla fazla alınganlık göstermeye ve kendimizi hindi gibi hissetmemize gerek yok. Tarayacak olsanız her dil, başka kültürler hakkında çok acıtıcı ve aşağılayıcı ifadeyle dolu. Hindiye gelene kadar neler var. Baksanıza biz bile kendimizle ilgili konularda çok duyarlı davranmamıza rağmen, başkalarını aşağıladığımızı fark etmeden neler söylüyoruz. Koskoca Acem kültürünü Acemi diye aşağılıyoruz, dilimiz Araplar hakkında bir sürü küçültücü ifadeyle dolu; “Ne Arabın yüzü ne Şamın şekeri” diyoruz, karmakarışık olmuş işleri Arap saçına benzetiyoruz, Arap kelimesini de siyahi karşılığı kullanıyoruz ama kendi dertlerimizle o kadar ilgiliyiz ki başkalarının canını yakacak ifadelerimizi fark etmiyoruz bile. Kısacası içiniz rahat olsun; biz hindi değiliz.
